Wie vanmörge zuvergespeulde baone zonleech m’n slaopkamer binnestroomde moos iech eve wènne aon al dat leech. E claustrofobisch vel had ziech um miech heen gesponne in die weke tot de zon ouch op vekaansie waor. Meh noe waor ze trök.

Oonder de douche sträöpden iech gaw dat ing vel vaan miech aof en eve later zigeunerde iech al, mèt de zon in m’n sendale, door ‘t laand vaan Neker en Maos. Oonder m’n snelbinders ‘ne good gevölde knapzak. Vaan Mestreechs nao Vlaoms nao Waols. Ruimte in ale opziechte.

Ein vaan van m’n favoriete röspläötskes is e benkske in de sjaduw vaan ’t Fort Ebe-Emael langs de kenaal nao Terneye. Aon d’n euverkaant stik de St. Pietersberg de lóch in. Tösse die twie mergelwen heers ’n mystieke stèlte, wie in ’n leeg kerk. Ìns höb ‘ch miech dao laote mètveure in ’t euverlevingsspeul van ‘ne blauwe reiger en ‘ne vès. Allein ’t sloon vaan z’n machtige vleugel en ’t spartele van de vès waore te hure. Aof en touw veurt e sjeep langs, passeert ‘nen waandeleer, ‘nen inkele fietser.

Dát benkske höb iech miech geadopteerd.

Meh es iech noe de boch um kom huur iech zach krakende stumme euver ’t water drieve. Drei manslui zitte op me benkske. Zoe te zien sjat iech ze e jaor of vieftien minder joonk es miech. Korterbij gekome zeen iech tot iech ‘rs twie al kin, dao höb iech ‘ns bij gezete wie mie benkske zjus geverf waor. Zoe weet iech tot eine vaan Caberg keump en d’n aandere vaan Vroenhove. Dee kier hadde ze ziech m’ne veunkelnuie foetelfiets bestudeerd en miech ’t humme vaan me lief gevraog wie wie dee noe zjus wèrkde en wie ‘r miech beveel. Meh umtot miene technische knóbbel mèt ‘n - a - begint kós iech allein mer op die lèste vraog aantwoord geve. Same höbbe ze ziech toen d’n as vaan ’t achterraad oontcieferd en miech daonao oeterein gelag wie ‘nen accu wèrk.

Iech höb mer geknik.

Meh noe zitte ze dao mèt dreie.

Es bin aofgestap zèk iech: ‘Jeh meh, is miech me benkske bezat.’

Boe-op ze direk opein aon beginne te sjuive en Caberg zeet: ‘Meh mevrouw, plaots genóg. Es g’r zoeväöl plaots krijg in d’n hiemel.’

‘Dat is ouch mer aofwachte, dus laot iech hei mer devaan profitere.’ zèk iech en zèt miech neven hun.

‘Loorrr Gilke, die medam heet noe zoe’ne ellektrrrische fits.’ zeet Vroenhove mèt die rollende -r- vaan d’n aandere kaant vaan us provincie.

Gilke is d’n derde maan. Um ze gedronge figuur hink e paors mèt gries gevlemp fietsrennersjeske te vloke op ’n broun terlenka brook. Z’n veuj kome zjus neet aon de groond. Op z’ne ronne kop steit e voelwit petsje. Versjote blauw ouge in ‘ne kraans vaan rimpelkes loere miech aon en ‘r vraog, get verlege: ‘Es ’t woerrr, medam?’

Iech knik.

En terwijl ‘r ziech de fiets van väör tot achter ‘ns good beloert vraog ‘r: ‘Meh boe zit daan dat meteurrrke?’

‘Dat ès geine mèt e meteurrrke, dat ès ‘ne mèt ’n batterij.’ gief Vroenhove in mien plaots aantwoord.

‘Ah… mèt ’n batterrij. Meh boe zit die batterrij daan?’ vraog Gilke weer terwijl ’r nao väöre sjuif en meujzaam opsteit.

Noe is Caberg miech veur. Stief sprink ‘r op en wijs: ‘Loer jong, hei zit d’n accu in en zoe…’

…wèrk m’ne fiets wie e tiedmesjiensje. Drei mennekes springen um ‘m heen. D’n eine trouf d’n aandere aof mèt technische terme. Iewig speul vaan indrök make, dink iech. Iech observeer die drei mannefigure en vraog miech aof wat achter dat versjote blauw in de ouge van Gilke sjuilt, al zit dao noe get mier kleur in. En al die rimpelkes. Wat veur ein zouwe ge-ets zien door de lach en wat veur ein geteikend door d’n tied.

En Vroenhove. ‘ne Groete maan mèt e get kroomp getrokke, slaank figuur. Z’n ouge stoon bedachzaam in e geziech dat wel geploog liek. Geine moeljaan. Veurgende kier vertèlden heer in ze Vlaoms dialek: ‘Iech höb gelierrrd te zwiege, medam, al is ’t allein mer umtot iech getrrouwd bin in e hoeshawwe mèt ach vrrouwlui.’

Of Caberg. E paar oere aon z’ne kop wie de kleppe vaan ’n Siberische boontmuts. Zouw dat mesjien de reie zien tot heer joonkmaan is gebleve? En ’t is zoe’ne gaodsblok. ‘De moos mer content zien.’ is zie motto.

’t Benkske kraak. ’t Tiedmesjiensje is oetgewèrk.

Caberg stik ziech ’n segrèt op, Vroenhove drejt ziech ein. Ze loere veur ziech oet euver de kenaal. Gilke pak ziech ‘ne slók oet z’ne bidon en loert langs m’ne fiets door riechting Terneye. Inèns hink melancholie bove de baank.

Um dat te doorbreke vraog iech aon Gilke: ‘Fiets g’r ouch väöl, menier?’

Meh heer boezjeert neet.

Caberg stoet ‘m aon en zeet: ‘Jong, die mevrouw vraog diech get.’

Verras loert ‘r miech aon en zeet : ‘Hawt g’rr ’t tege mich, medam?’

Iech knik.

Mèt ’n zachte stum aantwoordt heer: ‘ Jao medam, es ’t good weer is aldaog. Zoegaw v’r de noon ophöbbe.’

‘Áo-hao,’ zèk iech en lèk bewoondering in m’n stum.

‘r Trèk z’n sjouwers get op en lach ze verlege lechske. Daan zeet ‘r ìnèns, helder noe:

‘Meh wel noets mie op zoondag, medam!’

De klaank in die wäörd verasse miech dus iech vraog: ‘En wiezoe neet?’

‘r Buig ziech nao miech touw en terwijl z’n ouge oonröstig nao de boch flitse zeet ‘r: ‘’t Zien die smèrrrige tourrrfitserrrs, medam.’

Iech moot eve sjakele, meh daan zèk iech: ‘Aoh. Dié!’

Die wäörd wèrke esof iech ‘n ventiel losdrej. Gilke geit rechter zitte en opgeriech spejt ‘r oet: ‘ ’t Is get of die van d’rrr duvel bezete zien, medam. Die meine tot op zoondag de weeg vaan hun is! Es iech uuch verrrtèl wat m’ch lès is euverrrkome…’

‘r Loert nao Caberg en Vroenhove en zeet: ‘Hé, iech höb ’t uuch vertèld.’

Die knikke.

Z’ne kop weurt knalroed en mèt trèllende han zèt ‘r z’ne bidon aon z’ne kop. Benajd dink iech, geef nog mer gaw ‘ne slaag aon dat ventiel.

‘Noe maak g’r miech wel erg nuisjierig huur.’

’Ech medam?’ vraog ‘r oongeluivig. ‘Wach daan zal iech ’t uuch vertèlle?.’

Mèt ze petsje veeg ‘r ziech de zweit oet z’ne nek en begint: ‘Iech woen oonder aon de Muizeberg tegeneuver de champeljongsgrotte, zjus in dee boch, g’r wèt wel. Op ‘ne zoondag, iech waor nao de mès gewees en had miech ’n tas koffie gedroonke mèt de vrouw, pakden iech m’ch m’ne stek en leep ‘ns de straot op. Gewoen. ’t Waor good weer en aon d’n euverkaant stoont Bolle. Iech zwejde nao ‘m mèt m’ne stek en begós euver te steke. Meh inèns flötde de wind miech um m’n oere en drejden iech roond wie ‘ne kókkerel. ‘ne Weier vaan fitsers vloog um m’ch heen. Ze bleve mer kome. Iech bótsde vaan d’n eine tege d’n aandere. Bolle sjriewde. M’ne stek vloog door de loch en iech dach: Godmieljaar, die vare m’ch kepot!

Twie fitsers vele en eine vaan die keekde: ‘ Zèt diech toch veur d’nnen tillevizie awwe, dao huurs te thoes, neet oppe straot!’

En mèt ze lèste stökske aosem zeet ‘r nog: ‘Ech medam, dat zag dee!’

’t Versjote blauw in z’n ouge is trok gekleurd nao de kleur vaan vreuger. En mèt ze lèste stökske aosem zeet ‘r: ‘Meh iech höb ‘m aantwoord gegeve! Hé, dat höb iech uuch ouch vertèld.’ zeet ‘r tege Caberg en Vroenhove.

Die knikke, same.

‘Good zoe,!’ zèk iech mèt die ventiel in m’ne achterkop. ‘Wat höb g’r daan gezag?’

Es ‘r weer op aosem is zeet ‘r: ‘Medam, iech höb gezag, wach geer mer. Ìns weurt geer ouch aajd.’

Iech laot dat tot miech doordringe en antwoord daan:

‘Ao, zeker. Oonherroepelik!’

‘Voilá!’ zeet Gilke triomfantelik, ‘Oonherroepelik, dat is ’t zjuste woord.’

Caberg en Vroenhove vallen in. In stèlte.

Ìnèns steit e haorig lief us bein naat te sjöddele terwijl z’ne start de vèsse in de kenaal de zege gief. Z’n tong hink oet z’ne bek.

‘Dao, zien ze al trök.’ zeet Caberg, terwijl ‘r e keukse oet z’n tes vès en nao d’n hoond goejt. Oondertösse keump z’ne baas aongefiets, korte brook aon en ei bein ingezwachteld in ’n èllestikke kous.

‘M’ch tunks,’ zeet heer terwijl ‘r aofstap en ziech leunend tege de stang veur us placeert, ‘ ‘r heet ’n haaf oor gezwomme.’

Mèt ein haand tik ‘r tege z’ne kop en zeet: ‘Medam.’

Terwijl iech ouch gojendag knik vraog iech: ‘Hé, kinne hun zwumme?’

Sjijns höb iech get oonnuzels gevraog want dao weurt miech eve fien bijgebrach óf hun kinne zwumme! Al gaw vlege sterke verhaole euver ’t water vaan wie ’t ingezwachtelde bein nog mètzwom. En van wie zij vreuger altied zwomme in de kenaal.

‘Wèts te nog Gilke wie Flor ‘ns bijnao verzope waor?’

‘Och jao, dat waor miech get! ‘t Waor mèt ’n kèrrmes, medam. ’ zeet Gilke en z’n ouge kleure weer doonkerblauw. ‘Vaan de brök aofgespronge. Ouch al zagte veer tot ’t dao te steil waor um d’roet te klumme. Meh jeh, v’r waore joonk en get gezo…gedroonken hé, g’r wèt wie dat geit. Meh nondezju, wat höb iech toen gezwèt!’

Vaan ’t ingezwachtelde bein krijg iech de spectaculair redding van Flor te hure. Wie dee ziech mèt twie vinger in e paar loker had mote vashawwe terwijl zij ziech örgens ’n lèdder organiseerde op ‘nen erf.

‘En niks kaeke, hè medam, want daan kraog v’r de zjenderme op uzze nek en die kóste v’r neet gebruke.’

‘Jao en doe, medam, doe móste v’r nog ’n oor roondloupe en hope tot v’r wied genóg waoren opgedruug veurtot v’r toes kaome. Aanders kraoge v’r ze dao ouch nog euver us kl…eh…heume. V’r waore bevrore.’ völt Gilke nog aon.

De -r’s- rollen euver ’t water. Rimpelkes straole. ’t Èllestikke bein trèlt tege de stang. Caberg en Vroenhove höbbe zoe hun eige herinneringe, zeen iech.

D’n hoond trèk aon de baas.

‘’t Weurt tied.’ zeet ‘r en zwejt ze good bein euver de zaol.

‘Wach,’ zègke Caberg en Vroenhove oet eine moond, ‘v’r fietsen e stök mèt op.’

Gilke en iech loeren hun nao tot ze de boch um zien. Daan loert heer op z’n horloge en zeet: ‘Iech gaon ouch mer ‘ns. De zuster zal noe wel klaor zien mèt de vrouw.’

‘Kin ze ziech neet zoe good mie helpe?’ vraog iech, ’t woord kraank oontwiekend.

‘Ach medam,’ zöch heer, ‘wie zal iech ’t zègke. Ze heet al jaore gein lóch mie en de lèsten tied zeet ze in ein zin drei kier ’t zelfde.’

’t Versjote blauw weurt miech dudelik.

Same fietse v’r tot oonder aon de brok, heer moot d’roonderdoor, iech d’reuverheen.

‘Dat waor nog ‘ns plezant medam um zoe te kinne kalle. Mesjien zien v’r us nog ‘ns?’

‘Esgodbleef.’ zèk iech.

Es z’r ziech nog ‘ns umdrejt blinke z’n ouge doonkerblauw.

Op de brök weur iech ingehaold door ‘ne gróp tourfietsers. Ze snouve wie op hol geslage peerd. Iech gaon mer eve opzij, zeker es ouch nog eine z’n neus snouf.

Maria Scheres, Mestreech

Mit dis jesjiechte won 't Maria bauw d'r Veldeke Pries 2011